Προετοιμασία Βιοψίας Προστάτου
Η βιοψία προστάτη πραγματοποιείται όταν κατά τον προληπτικό έλεγχο (δακτυλική εξέταση, διορθικό υπερηχογράφημα , αυξημένο P.S.A , πολυπαραμετρική μαγνητική τομογραφία), τεθεί η υπόνοια καρκίνου του προστάτη. Για να μπορέσει να διαπιστωθεί το είδος και η έκταση της νόσου πρέπει να ληφθούν από τον προστάτη, δείγματα ιστού (βιοψίες).Τα δείγματα αυτά, θα σταλούν σε ειδικό εργαστήριο, για μικροσκοπική εξέταση.
Ανάλογα με το αποτέλεσμα της μικροσκοπικής εξέτασης, θα γίνει και η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας. Σε περίπτωση έγκαιρης διάγνωσης, ο καρκίνος του προστάτου, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, θεραπεύεται. Οι παρακάτω οδηγίες, θα σας βοηθήσουν να προετοιμαστείτε κατάλληλα, για την εξέταση και θα απαντήσουν σε πιθανές απορίες σας.
Πώς πραγματοποιείται η Βιοψία Προστάτου;
Η εξέταση πραγματοποιείται με μέθη (ήπια νάρκωση με διατήρηση των αισθήσεων,) ώστε να αποφευχθεί κάθε αίσθημα πόνου. Ο προστάτης εντοπίζεται με τη βοήθεια μίας ειδικής κεφαλής υπερήχων, που εισάγεται στο ορθό. Υπό τη συνεχή καθοδήγηση των υπερήχων, μπορούν να εντοπιστούν ύποπτες περιοχές στον προστάτη. Στη συνέχεια εκτελείται μία χαρτογραφημένη λήψη ιστοτεμαχίων από τον προστατικό αδένα, με τη χρήση μίας λεπτής βελόνης, προσαρμοσμένης σε ειδικό αυτόματο πιστόλι βιοψίας.
Η ειδική κεφαλή υπερήχων, είναι κυλινδρική και έχει πάχος περίπου 2-3 εκ. (περίπου το πάχος ενός αντίχειρα). Για την αποφυγή τοπικού πόνου και για την πιο εύκολη εισαγωγή στο ορθό, η κεφαλή υπερήχων καλύπτεται με το ειδικό gel το οποίο περιέχει και τοπικό αναισθητικό.
Η χρήση ενός υπερηχογραφικού μηχανήματος υψηλής ευκρίνειας επιτρέπει την ακριβή απεικόνιση, σε μία μεγάλη οθόνη, των ορίων του οργάνου και ύποπτων παθολογικών περιοχών του προστάτη.
Στο τέλος της εξέτασης, εισάγεται στο ορθό, μία γάζα εμποτισμένη με τοπικό αναισθητικό και αντισηπτικό, το οποίο αφαιρεί ο ασθενής μετά από 2 ώρες ή και νωρίτερα με την πρώτη κένωση.
Ποιές είναι οι πιθανές επιπλοκές;
Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, δεν παρουσιάζεται καμία σοβαρή διαταραχή ή επιπλοκή. Κατά την πραγματοποίηση της βιοψίας, σε ελάχιστες περιπτώσεις, είναι πιθανό να εμφανισθούν ορισμένες επιπλοκές :
• Η εμπύρετη φλεγμονή του προστάτου (προστατίτιδα, σπανιότατα απόστημα) είναι η σημαντικότερη από αυτές.
Τέτοιου είδους επιπλοκές, μπορούν στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων να αποφευχθούν με τη προληπτική λήψη φαρμάκων (αντιβιοτικά).
• Η λήψη βιοψιών μπορεί να οδηγήσει σε παροδική εμφάνιση αίματος στα ούρα (αιματουρία), η οποία συνήθως εξαφανίζεται μετά την πάροδο ορισμένων ωρών ή μετά από μερικές κενώσεις της κύστης.
Σε σπάνιες περιπτώσεις, πρέπει να τοποθετηθεί ειδικός καθετήρας στην κύστη για την εκτέλεση πλύσεων.
• Σε σοβαρή καλοήθη υπερτροφία του προστάτη, υπάρχει η πιθανότητα να εμφανιστεί επίσχεση ούρων (αδυναμία κένωσης της ουροδόχου κύστεως) και να απαιτηθεί η τοποθέτηση καθετήρα.
• Πολύ σπάνια, εμφανίζεται αίμα από το ορθό, κυρίως σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν συνοδές παθήσεις του ορθού (κολίτιδα, σοβαρή αιμορροΐδοπάθεια).
Οι αιμορραγίες αυτές υποχωρούν συνήθως από μόνες τους. Ο κίνδυνος τέτοιων μικροαιμορραγιών, αυξάνεται ελαφρά με τον αριθμό των λαμβανόμενων ιστοτεμαχίων.
• Σε περίπτωση αλλεργιών ή αυξημένης ευαισθησίας (φάρμακα, latex, αντισηπτικά) είναι δυνατόν να παρουσιαστούν οίδημα, κνησμός, φτάρνισμα, εξάνθημα, ζάλη ή έμετος.
Σε μεμονωμένες περιπτώσεις και αρκετές εβδομάδες μετά τη βιοψία μπορεί να παρουσιαστεί προσωρινά αίμα κατά τη διάρκεια της εκσπερμάτισης (αιμοσπερμία).
• Με τις σύγχρονες τεχνικές βιοψίας, είναι απίθανο να διασπαρούν κακοήθη κύτταρα
Ποιές είναι οι προοπτικές επιτυχίας;
Η βιοψία του προστάτη, μπορεί στις περισσότερες περιπτώσεις να διευκρινίσει ένα παθολογικό εύρημα στη δακτυλική εξέταση του προστάτη, μία υψηλή τιμή του P.S.A. ή παθολογικά ευρήματα στην πολυπαραμετρική μαγνητική τομογραφία προστάτου. Μόνο στο 1/3 των περιπτώσεων, θα ανιχνευτεί καρκίνος του προστάτη.
Καλοήθεις παθήσεις του προστάτη που ευθύνονται για αυξημένο P.S.A. ή παθολογική δακτυλική εξέταση είναι: η χρόνια προστατίτιδα, η μικροοζώδης καλοήθης υπερπλασία του προστάτη ή οι προστατικοί λίθοι. Σε μερικές περιπτώσεις, είναι δυνατόν κατά τη βιοψία να μην ληφθεί υλικό από μια παθολογική περιοχή και έτσι να παρουσιαστεί ένα ψευδώς αρνητικό αποτέλεσμα. Αυτός είναι ο λόγος, για τον οποίον, ο θεράπων ιατρός, θα πρέπει να σας παρακολουθήσει επιμελώς και να συστήσει, πιθανά, επανάληψη της βιοψίας προστάτου.
Η πιθανότητα ψευδώς αρνητικής βιοψίας μειώνεται σημαντικά με τη νέα τεχνική fusion που εφαρμόζουμε και η οποία συνδυάζει τα ευρήματα της πολυπαραμετρικής μαγνητικής τομογραφίας και του τρισδιάστατου διορθικού υπερηχογραφήματος του προστάτου. Όταν το αποτέλεσμα της βιοψίας διαβιβαστεί στο γιατρό σας, θα πρέπει διεξοδικά να συζητηθούν όλες τις δυνατότητες θεραπείας και παρακολούθησης.
Τι πρέπει οπωσδήποτε να προσέξετε
Πριν τη βιοψία
Εάν παίρνετε αντιπηκτικά φάρμακα (Sintrom, Salospir, Aspirin, Plavix, Iscover), τα οποία προκαλούν αυξημένη τάση για αιμορραγίες, είναι απαραίτητη η διακοπή τους για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα, το οποίο το καθορίζει ο θεράπων ιατρός. Είναι πιθανό, να χρειαστεί να πάρετε κάποιο άλλο αντιπηκτικό φάρμακο, το οποίο προκαλεί μικρότερη διαταραχή της πηκτικότητας του αίματος (π.χ. μικρού μοριακού βάρους ηπαρίνη).
Σε ασθενείς με αυξημένη τάση για λοιμώξεις (π.χ. διαβητικοί), έχει μεγάλη σημασία η αντιβιοτική προφύλαξη. Σε διορθικές βιοψίες, πρέπει το ορθό να έχει κενωθεί (υποκλυσμός), διαφορετικά χορηγείται εκ νέου καθαρκτικό και η βιοψία πρέπει να εκτελεσθεί μετά την κένωση.
Μετά τη βιοψία
Η βιοψία εκτελείται στα εξωτερικά ιατρεία, και είναι χρήσιμη η παρουσία κάποιου συνοδού (οι δυνατότητες αντίδρασής σας είναι περιορισμένες, λόγω της λήψης αναισθητικών και παυσίπονων φαρμάκων). Η επίδραση αυτών των φαρμάκων, είναι προσωρινή (30’- 90’) και σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να διαρκέσει μέχρι μία ημέρα. Στο διάστημα αυτό δεν πρέπει να οδηγήσετε κάποιο τροχοφόρο, να χειριστείτε μηχανήματα ή να λάβετε σημαντικές αποφάσεις. Επίσης, πρέπει να αποφύγετε τη λήψη αλκοόλ.
Σε περίπτωση που έχετε ενοχλήσεις όπως αιμορραγία από το ορθό, αιματουρία, πυρετό (πάνω από 37,5οC), ρίγος ή πόνους, πληροφορείστε αμέσως τον γιατρό σας ή επισκεφτείτε τον. Παίρνετε τα συνταγογραφημένα αντιβιοτικά σας όπως τα όρισε ο γιατρός σας. Αποφύγετε τις πρώτες μέρες μετά τη βιοψία, κάθε σεξουαλική επαφή. Μετά τη βιοψία, αποφύγετε κάθε σωματική καταπόνηση (ιδιαίτερα την οδήγηση κάθε δικύκλου). Φροντίστε να πίνετε πολλά υγρά, έτσι ώστε πιθανά υπολείμματα αίματος από την ουρήθρα και την κύστη, να ξεπλυθούν.
Προετοιμασία για Διορθικό Υπερηχογράφημα Προστάτου με λήψη πολλαπλών Βιοψιών
- Εάν παίρνετε ασπιρίνη ή οποιοδήποτε αντιπηκτικό φάρμακο, το διακόπτετε 5 μέρες πριν την εξέταση
- Λήψη αντιβιοτικού TABRIN των 200mg, τρεις ημέρες πριν τη βιοψία (ανά 12ωρο) και συνέχιση αυτής, για 3 ημέρες ακόμα μετά την εξέταση
- Πρόσφατος χρόνος προθρομβίνης (INR)
- Χαμηλός υποκλυσμός την προηγούμενη το βράδυ (fleet enema)
- Αντιβιοτικό BRIKLIN των 500mg (ενδομυϊκή ένεση την οποία θα έχετε μαζί σας και γίνεται μισή ώρα πριν την εξέταση)
- Την ημέρα της εξέτασης, θα είστε νηστικός και δεν θα έχετε λάβει κανένα υγρό.
